Microsoft Dynamics AX — opinie, funkcje

Czym jest Microsoft Dynamics AX i dla jakich firm powstał?

Microsoft Dynamics AX to system ERP firmy Microsoft. Rozważają go przedsiębiorstwa, które chcą dopasować oprogramowanie do swoich procesów. Opis produktu mówi o zastosowaniu w różnych branżach. W Polskiej Wodzie po wdrożeniu z AX korzystało równocześnie 20 użytkowników¹.

• Szerokie zastosowanie nie oznacza jeszcze dopasowania do procesów konkretnej firmy.²
• Wdrożenie Microsoft Dynamics AX w Polskiej Wodzie dotyczyło przedsiębiorstwa oferującego wody mineralne, należącego do grupy DANONE. Ten przypadek pokazuje zastosowanie AX w takim profilu działalności. Nie oznacza jednak, że inna firma potrzebuje identycznego zakresu prac.³

Przy wyborze AX punktem wyjścia są procesy firmy: obieg dokumentów, podział odpowiedzialności i planowany zakres pracy w systemie. Microsoft jest producentem produktu; dopasowanie i prace projektowe należy ocenić osobno w ofercie partnera wdrożeniowego.
AX warto analizować przy zróżnicowanych procesach. Sama branża nie rozstrzyga o jego przydatności⁴.

Moduły i funkcje Microsoft Dynamics AX

W opisanych projektach AX obsługiwał procesy finansowe, sprzedażowe i operacyjne. Polska Woda i MITEX wdrożyły jednak różne zakresy. Funkcje przygotowane dla tych firm trzeba odróżnić od możliwości, które producent opisuje dla Microsoft Dynamics AX 2012⁵.

• Projekt Polskiej Wody obejmował księgę główną, analitykę odbiorców i dostawców, zamówienia, zakupy oraz sterowanie zapasami. Uwzględniał też zarządzanie kontaktami z klientem, raportowanie i analizy ekonomiczne.³
• Rozbudowa projektu Polskiej Wody miała opierać się na modułowej budowie AX. Plan zakładał dodawanie funkcji, gdy zmienią się potrzeby firmy. Nie był to zakres uruchomiony u każdego użytkownika systemu.³
• Procesy budowlane MITEX obejmowały rejestrację umów i rozliczanie kaucji. Dotyczyły również sprzedaży z uwzględnieniem warunków podatkowych oraz wewnętrznych rozliczeń zleceń budowlanych.⁶
• Rozwiązania opracowane dla MITEX obejmowały rozliczanie wypożyczeń sprzętu i narzędzi oraz kontrolę budżetu budowy. Pozwalały też śledzić i dekretować dokumenty z oddziałów. Zakres przygotowany dla klienta nie potwierdza standardowego wyposażenia AX.⁶
• Microsoft Dynamics AX 2012 ma interfejs RoleTailored i wbudowane raportowanie. Dokumentacja wymienia 800 raportów, obsługę relacji między dostawcami, zarządzanie przypadkami oraz Workbench Audytu. Są to informacje o tej wersji, nie lista funkcji uruchomionych w Polskiej Wodzie lub MITEX.²

Ocena AX wymaga oddzielenia funkcji produktu od rozwiązań przygotowanych na potrzeby przedsiębiorstwa⁷.

Ile kosztuje Microsoft Dynamics AX?

Opis nowszego Dynamics AX na Microsoft Azure mówi o miesięcznej opłacie za użytkownika zamiast zakupu systemu i infrastruktury⁸. Cenniki następców AX dotyczą innych produktów, więc nie określają ceny licencji AX⁹.
Przy japońskiej premierze 22 marca 2016 r. podawano historyczną, orientacyjną cenę tej usługi: 190 USD za użytkownika miesięcznie przy umowie na 50 użytkowników¹⁰.

Licencja lub subskrypcja

Licencja lub subskrypcja AX to inna pozycja niż subskrypcje Dynamics 365 Finance i Dynamics 365 Supply Chain Management. Oficjalna cena każdego z tych następców wynosi 210 USD za użytkownika miesięcznie przy rozliczeniu rocznym¹¹.

Tabela pokazuje model rozliczenia AX na Azure oraz orientacyjne ceny subskrypcji odrębnych produktów, które po nim nastąpiły.

Dane w tabeli: 8,9,12,13

Opis AX na Azure określa sposób naliczania opłaty, lecz nie podaje jej stawki⁸.

Koszt wdrożenia i utrzymania

Budżet AX trzeba podzielić na licencję, wdrożenie, integracje i utrzymanie. Kontrakt Polskiej Wody rozdziela licencje i prace wdrożeniowe, ale nie podaje ich kwot³. Ceny następców AX nie stają się automatycznie stawkami obowiązującymi po okresie promocyjnym licencji AX.
W przewodniku Microsoftu z 2015 r. roczny Enhancement Plan dla produktów Dynamics, w tym AX, wyceniono na 16% wartości licencji¹⁴.

Wersje i sposób udostępniania Microsoft Dynamics AX

AX występuje w kilku wersjach. Opis usługi na Microsoft Azure odnosi się do „nowego Dynamics AX”, nie do wszystkich wcześniejszych wydań. Przy planowaniu utrzymania lub migracji znaczenie mają zarówno wersja, jak i sposób udostępniania systemu.
Według Microsoftu Dynamics AX 2012 R3 osiągnął ogólną dostępność 1 maja 2014 r.¹⁵.

• Microsoft Dynamics AX 4.0 występuje w opisach jako odrębna wersja. Jej oznaczenie pomaga ustalić właściwy zakres aktualizacji.¹⁶
• Microsoft Dynamics AX 2009 jest kolejną opisaną wersją. Rozpoznanie wydania pozwala oddzielić jego dokumentację od informacji o późniejszym modelu chmurowym.^17,18
• Microsoft Dynamics AX 2012 również ma dokumentację przypisaną do konkretnego wydania. Nie opisuje ona automatycznie wcześniejszych instalacji AX.^2,19

„Nowy Dynamics AX” opisano w materiale społecznościowym jako system działający na infrastrukturze Microsoft Azure. Zapowiedziano tam także aktualizacje przyrostowe. Materiał nie przypisuje tego sposobu udostępniania wymienionym starszym wersjom⁸.
Microsoft udostępnił chmurowy „nowy Dynamics AX” na Azure 9 marca 2016 r.²⁰.

Microsoft Dynamics 365 Finance & Supply Chain Management wskazano jako chmurowego następcę i rozwinięcie AX. Nie jest to kolejna nazwa tej samej wersji²¹. Firma korzystająca z AX powinna więc odróżnić obecną instalację od produktu docelowego w projekcie migracji.
Karta cyklu życia Microsoftu podaje, że rozszerzone wsparcie Dynamics AX 2012 R3 zakończyło się 11 stycznia 2023 r.²².

Wdrożenie Microsoft Dynamics AX – jak przebiega i ile trwa?

Wdrożenie AX wymaga ustalenia potrzeb, konfiguracji, dostosowań, testów i przygotowania użytkowników. Projekt Microsoft Dynamics AX 4.0 w Werner Kenkel pokazuje przebieg takich prac oraz zmianę terminu uruchomienia. Firma zatrudniała 500 pracowników i obsługiwała ponad 400 firm z kraju i zagranicy²³.

• Ustalenie wymagań w Werner Kenkel rozpoczęło się po podpisaniu umowy wdrożeniowej w grudniu 2006 r. Analiza potrzeb i modelowanie trwały od lutego do lipca 2007 r.²³
• Dostosowania i połączenia w Werner Kenkel obejmowały modyfikacje oraz interfejsy do innych systemów. Prace prowadzono od sierpnia 2007 r. do grudnia 2008 r.²³
• Testy rozwiązania w Werner Kenkel trwały od stycznia do grudnia 2008 r.²³
• Szkolenia użytkowników w Werner Kenkel prowadzono od czerwca do grudnia 2008 r.²³
• Uruchomienie systemu w Werner Kenkel początkowo planowano na 1 stycznia 2008 r. Termin przesunięto na 1 stycznia 2009 r., a start produkcyjny nastąpił w miesiącu nowego terminu.^23,24

Microsoft Dynamics Sure Step to metodyka, narzędzia i aplikacja wspierające partnerów wdrażających produkty Dynamics. Opis dla Microsoft Dynamics AX 2012 obejmuje diagnozę potrzeb, instalację, konfigurację i wykorzystanie standardowego rozwiązania. Uwzględnia również modyfikacje.
Zakres tych prac powinien określać partner wdrożeniowy w projekcie^7,25.

Columbus zawarł umowę na dostawę Microsoft Dynamics AX 2009 dla Osadkowski-Cebulski. Według jednego opisu wdrożenie rozpoczęło się 15 lipca, a jego zakończenie planowano do końca pierwszego kwartału 2013 r. Rok rozpoczęcia nie został tam określony¹⁷. Drugi opis wskazuje start 15 lipca 2012 r. i planowane zakończenie do końca pierwszego kwartału 2013 r.²⁶.

Sii miała status Silver Partner, a jej umowa partnerska obejmowała sprzedaż i wdrażanie AX w Polsce. W chwili opisu zatrudniała 4 certyfikowanych konsultantów aplikacji biznesowych Microsoftu i zapowiadała 7. Microsoft szkolił kolejnych 5 konsultantów. Liczby dotyczą zespołu partnera, nie obsady każdego wdrożenia²⁷.

Raport „CLASH OF THE TITANS 2014” opierał się na 400 wdrożeniach ERP w 31 krajach. Aplikacje ERP Microsoft miały w nim najkrótszy średni czas wdrożenia wśród zestawionych konkurentów. Porównanie obejmowało jednak także NAV, a wynik dla produktów Microsoft Dynamics wynosił średnio 12,5 miesiąca. Nie jest to czas wdrożenia samego AX^2,28.
Harmonogram AX zależy od wersji, dostosowań i zakresu prac partnera.

Integracje Microsoft Dynamics AX

W opisanych projektach AX pobierał dane z zewnętrznych źródeł. Dostawcy złączy deklarują też synchronizację z systemami produkcyjnymi i transportowymi. Każdą integrację należy jednak przypisać do konkretnego wdrożenia lub złącza. Rozwiązanie przygotowane dla klienta nie staje się standardową funkcją każdej instalacji AX²⁹.

• Integracja Microsoft Dynamics AX w MITEX automatycznie pobierała dane z rozdzielników paliwa i telefonów. Narzędzia powstały dla tego klienta. Ich użycie w innej firmie oznacza odrębny zakres prac integracyjnych.^6,30
• GlobalReader Smart Factory deklaruje dwukierunkową synchronizację z Microsoft AX. Przesyłanie danych do ERP i odbieranie ich z systemu wymaga ujęcia złącza w kosztach integracji.³¹
• Cargoson opisuje tworzenie przesyłek na podstawie zamówień sprzedaży i zakupu w AX. Złącze pozwala porównywać przewozy, obliczać cenę i emisję CO₂ oraz zamawiać transport. Udostępnia też etykiety, elektroniczny list przewozowy, link do śledzenia w AX i zestawienie faktury przewoźnika z uzgodnioną kwotą. Do zakresu należą codzienne e-maile o opóźnieniach. Według dostawcy jedno połączenie API obsługuje jego obecnych i przyszłych przewoźników, w tym A.P. Kaubatrans OÜ, bez osobnego kodowania połączenia z tym przewoźnikiem.³²
• Microsoft Dynamics AX 2012 ma opisaną integrację raportowania z SQL Server Reporting Service. Dokumentacja wymienia również możliwość połączenia z Microsoft SQL Server 2008 R2, Microsoft SharePoint 2010 i Microsoft Visual Studio 2010. Te wersje określają kontekst dokumentacji AX 2012, nie zakres każdej działającej instalacji.^2,33

Interfejs wykonany przez partnera i złącze dostawcy zewnętrznego mają w projekcie integracyjnym odrębne zakresy odpowiedzialności²⁴.

Co Microsoft Dynamics AX robi inaczej niż konkurencja?

Przytoczone porównanie ocenia Microsoft Dynamics 2009 na tle innych ERP, nie sam AX. W raporcie przywołanym przez Microsoft za mocne strony jego rozwiązań ERP uznano elastyczność, łatwość integracji i znajomość interfejsu².
W kategorii technologii BGC przyznało Microsoft Dynamics 2009 ocenę 4,20, a Oracle eBusiness Suite 12.x – 4,11 punktu na pięć³⁴.

Tabela zestawia oceny technologii, funkcjonalności interfejsu i ergonomii w pięciostopniowej skali BGC; gdy oceniano różne wersje, wskazuje wydanie właściwe dla kategorii³⁴. Funkcjonalność interfejsu Microsoft Dynamics 2009 uzyskała 4,55 punktu w tej skali³⁴.

Microsoft Dynamics 2009 otrzymał w zestawieniu najwyższe oceny za funkcjonalność interfejsu i ergonomię. Autor zaznacza, że ocena interfejsów jest subiektywna i podatna na sugestie klientów oraz ankietowanych firm³⁴. Dla nabywcy AX jest to kontekst historyczny, nie test konkretnej wersji ani dowód przewagi w procesach jego firmy.
Ergonomia Microsoft Dynamics 2009 uzyskała w zestawieniu BGC 4,09 punktu w pięciostopniowej skali³⁴.

Plusy i minusy Microsoft Dynamics AX

Możliwość rozbudowy i praca z danymi należą do opisywanych atutów AX. Część tych korzyści dotyczy jednak wskazanej wersji lub deklarowanego modelu usługi. Materiały Microsoftu dla Dynamics AX 2012 wymieniały ponad 800 wbudowanych raportów opartych na SQL Server Reporting Services³⁵.

Microsoft Dynamics AX 4.0 – aktualizacja czy wymiana systemu? Przypadek PEUiM

PEUiM zestawiła aktualizację używanego Microsoft Dynamics AX 4.0 z wymianą systemu na enova365. Wybrała wymianę. Opis przypadku pokazuje zakres ofert, ich relację kosztową i powód decyzji, ale nie ustanawia reguły dla pozostałych instalacji AX.^16,37

Koszt aktualizacji: ponad kilkunastokrotnie wyższy od wdrożenia enova365 wraz z licencjami

• Porównanie PEUiM obejmowało aktualizację Microsoft Dynamics AX 4.0 do nowszych wersji oraz całe wdrożenie enova365 z licencjami. Firma nie zestawiała samych ofert licencyjnych.^16,37
• Koszty w PEUiM wskazywały na ponad kilkunastokrotnie droższą aktualizację AX niż cały porównywany projekt enova365. Relacja odnosi się do ofert rozpatrywanych przez tę firmę.¹⁶
• Decyzja PEUiM oznaczała przejście na enova365 zamiast aktualizacji AX. Firma uznała utrzymanie swojej instalacji AX za kosztowne i kłopotliwe. To doświadczenie PEUiM, nie ocena każdej instalacji produktu.¹⁶

Dlaczego wynik PEUiM jest przykładem decyzji jednej firmy, a nie regułą dla każdego użytkownika AX

Wynik PEUiM wynikał z zestawienia aktualizacji konkretnej instalacji z pełnym projektem wymiany. Tej relacji kosztowej nie można przenosić na inne wersje AX ani odmienne wdrożenia enova365. Dla innej firmy znaczenie będzie miał zakres licencji i prac w jej własnym projekcie.

Microsoft Dynamics AX – co mówi zakup 20 licencji w projekcie Polskiej Wody o planowaniu zakresu?

Projekt Polskiej Wody pokazuje podział kontraktu na licencje, wdrożenie i późniejszy nadzór. Prace prowadził Kom-Pakt jako partner wdrożeniowy, a nie producent AX³. System opisano jako ERP dla średnich i większych przedsiębiorstw. Przypadek Polskiej Wody nie wyznacza jednak liczby licencji właściwej dla każdej firmy tej skali²⁵.

20 licencji jako element kontraktu odrębny od prac wdrożeniowych

Polska Woda kupiła 20 licencji Microsoft Dynamics AX w części kontraktu odrębnej od prac analityczno-wdrożeniowych³. Był to zakres zakupu tej firmy, nie próg licencyjny dla każdego średniego przedsiębiorstwa.

Plan zakończenia prac w ciągu pół roku od podpisania umowy

W projekcie Polskiej Wody Kom-Pakt odpowiadał za analizę przedwdrożeniową, konfigurację, instalację, szkolenia i wdrożenie. Umowa przewidywała również późniejszy nadzór autorski³. Całość prac wdrożeniowych Microsoft Dynamics AX planowano zamknąć najpóźniej w ciągu pół roku od podpisania umowy. Był to plan dla tego kontraktu, nie potwierdzony czas realizacji ani standardowy termin wdrożenia AX³.

Dla kogo jest Microsoft Dynamics AX, a dla kogo nie?

AX warto rozważyć w średnich i dużych organizacjach z rozbudowanymi procesami finansowymi, produkcyjnymi lub logistycznymi. Takich odbiorców usług dotyczących AX i Dynamics 365 wskazuje Retcon. Jest to opis działalności partnera, nie warunek korzystania z produktu Microsoft²¹.

Sprawdzi się, jeśli

• Firma budowlana prowadzi rozliczenia zleceń i budów. AX obsługiwał takie procesy w MITEX. Zakres tego wdrożenia nie jest gotowym zakresem każdej instalacji.⁶
• Producent potrzebuje ERP dla działalności przemysłowej. Microsoft Dynamics AX 4.0 wdrażano u Werner Kenkel, producenta tektury falistej i opakowań. Tego wydania nie należy utożsamiać z nowszym produktem.²³
• Przedsiębiorstwo zaopatruje branżę rolniczą. Microsoft Dynamics AX 2009 wybrała firma Osadkowski-Cebulski, dostarczająca tej branży produkty i usługi.¹⁷
• Firma chce zautomatyzować wysyłkę i współpracę z przewoźnikami. Do takich przedsiębiorstw kierowana jest integracja AX z Cargoson. To zewnętrzne złącze, nie funkcja każdej instalacji AX.³²

Poszukaj gdzie indziej, jeśli

• Firma oczekuje gotowego scenariusza bez prac właściwych dla jej procesów. Opisane zastosowania w budownictwie, produkcji i zaopatrzeniu rolnictwa były odrębnymi projektami. Nie potwierdzają identycznego zakresu w innej organizacji.

O przydatności AX lepiej rozstrzygają procesy podobne do opisanych wdrożeń niż sama nazwa branży. Funkcje produktu, prace partnera i zewnętrzne integracje wymagają osobnej oceny.

Alternatywy dla Microsoft Dynamics AX

Użytkownik AX może rozważyć migrację do Microsoft Dynamics 365 Finance & Supply Chain Management. Inną drogą jest wymiana ERP, jak w przypadku PEUiM i enova365. Poniższe zestawienie pokazuje udokumentowaną relację produktów do AX, nie ich przewagę funkcjonalną.

Tabela przedstawia związek poszczególnych produktów z AX oraz granice takiego porównania.

Dane w tabeli: 16,21,34

• Microsoft Dynamics 365 Finance & Supply Chain Management jest kierunkiem dla użytkownika AX wybierającego produkt będący jego następcą. Retcon deklaruje wsparcie migracji oraz prace wdrożeniowe i rozwojowe przy AX. Występuje jako usługodawca, nie producent tych produktów.²¹
• enova365 pokazuje możliwość zastąpienia AX innym ERP. Decyzja PEUiM nie przesądza jednak o wyniku porównania w innych firmach.
• Oracle eBusiness Suite, SAP ERP ECC, QAD EA i IFS Applications są punktami odniesienia przy ocenie ofert. Nie ma podstaw, by uznać je za zamienniki dla każdego procesu obsługiwanego w AX.

Microsoft Dynamics NAV, Microsoft Dynamics CRM, Microsoft Dynamics GP i Microsoft Dynamics SL należą do rodziny Dynamics. Nie są przez to edycjami AX²⁵.

Najczęstsze pytania o Microsoft Dynamics AX

Co to jest system ax?

Skrót „AX” oznacza Microsoft Dynamics AX. Nie jest nazwą partnera wdrożeniowego ani każdego produktu sprzedawanego pod marką Dynamics. Funkcje należy przypisywać konkretnej wersji, a zakres wdrożenia – pracom partnera³⁸.

Od którego planu Cargoson dostępna jest integracja AX z A.P. Kaubatrans OÜ?

Integracja Microsoft Dynamics AX z przewoźnikiem A.P. Kaubatrans OÜ jest dostępna w planach Cargoson od Advanced. To warunek oferty dostawcy złącza, nie edycja AX. Plan Cargoson trzeba więc rozpatrywać osobno od zakresu instalacji ERP³².

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.

Jesteś producentem albo widzisz nieaktualną informację? Zgłoś poprawkę — odpowiadamy w ciągu 7 dni roboczych.